THÔNG TIN Y HỌC

Bị đái tháo đường ăn uống như thế nào?




Những sai lầm trong chế độ dinh dưỡng cho người tiểu đường

Bỏ bữa, nhịn ăn, ăn uống kiêng khem hay chế biến thức ăn quá cầu kỳ là những sai lầm khiến bệnh tiểu đường tiến triển xấu.
Bệnh đái tháo đường - tiểu đường là một bệnh mạn tính xảy ra khi tuyến tụy không sản xuất đủ lượng hormone insulin để điều chỉnh lượng đường trong máu hoặc khi cơ thể không thể sử dụng hiệu quả insulin mà tuyến tụy tạo ra.
Insulin có trách nhiệm điều tiết lượng đường hấp thụ từ thức ăn và chuyển đến các tế bào tại các cơ quan để chuyển hóa thành năng lượng cho cơ thể hoạt động, nếu insulin không đủ hoặc không hoạt động tốt, sẽ dẫn đến lượng đường không được chuyển hóa mà vẫn tồn tại trong máu khiến ta gặp nhiều vấn đề về sức khỏe.
- Bên cạnh việc vận động thường xuyên, tập thể dục thể thao và sử dụng thuốc điều trị thì vấn đề dinh dưỡng cũng rất quan trọng trong việc kiểm soát biến chứng và điều trị bệnh, đặc biệt với bệnh nhân tiểu đường type 2. Tuy nhiên, nhiều người điều trị bệnh không hiệu quả do thiếu kiến thức dinh dưỡng, bác sĩ Nguyễn Thị Ánh Vân, Trung tâm Kiểm soát Bệnh tật TP HCM (HCDC) cho biết.

Bác sĩ Vân chỉ ra ba sai lầm lớn trong chế độ ăn của người bệnh tiểu đường:

Việc đầu tiên khi biết mình mắc bệnh, nhiều người lập tức nghĩ đến việc phải kiêng sử dụng đường và tinh bột tuyệt đối. Điều chỉnh chế độ ăn uống ít lại, chỉ ăn rau xanh, không ăn thịt cá, trái cây ... trong thời gian dài khiến cơ thể thiếu hụt chất dinh dưỡng, dẫn đến suy kiệt. Cơ thể không có đường thì không sinh ra năng lượng, não bộ sẽ trì trệ hay chóng mặt, cơ thể mệt mỏi, hạ đường huyết.

che-do-dinh-duong-cho-nguoi-tieu-duong

"Người bệnh vẫn phải ăn cơm, bún, miến, khoai, chỉ là ăn ít hơn bình thường. Có đủ năng lượng sống rồi mới tính đến điều chỉnh để chữa bệnh", bác sĩ Vân khuyên.

Việc thứ hai là chọn đúng thực phẩm nhưng chế biến sai. Thực tế, gạo lứt hoặc gạo nguyên cám, các loại đậu, cà rốt, cam tươi... phù hợp với người bị tiểu đường, song cách nấu khác nhau mang lại giá trị đường khác nhau.

Bác sĩ Vân ví dụ, nấu cơm gạo lứt tỷ lệ gạo và nước là 1:1, cơm khô vừa phải, một chén cơm có lượng đường là 58%. Nếu tăng lượng nước lên gấp đôi để cơm mềm hơn, lượng đường sẽ tăng thêm 20%. Ăn sống cà rốt hoặc uống nước ép tươi, lượng đường là 16%. Nhưng thái nhỏ cà rốt nấu súp, hầm nhừ thì lượng đường lên đến 92%, hoàn toàn phản tác dụng trong điều trị tiểu đường. Ăn cam nguyên múi cũng tốt hơn vắt nước cam để uống.

Hầm nhừ, chiên xào quá lâu, cắt nhỏ làm giá trị dinh dưỡng của thực phẩm bị hao hụt, thậm chí sinh ra độc tố. Thêm vào đó, thức ăn mềm giúp hệ tiêu hóa vận hành dễ dàng hơn, chuyển hóa dinh dưỡng nhanh hơn khiến lượng đường hấp thu vào máu nhanh hơn.
Vì thế, luộc, hấp, nấu chín thực phẩm vừa phải là cách chế biến tốt nhất trong chế độ ăn của người đái tháo đường.


Chế biến thức ăn đúng cách giúp hạn chế lượng đường hấp thu vào cơ thể.

Người bệnh thường hạn chế ăn nhiều bữa trong ngày. Tuy nhiên người bệnh tiểu đường béo phì có thể ăn 5 bữa một ngày, do không được nạp quá nhiều năng lượng một lúc. Khi chia thành nhiều bữa ăn nhỏ, với lượng thức ăn ít sẽ làm giảm cảm giác đói. Người cân nặng bình thường nên ăn ba bữa cố định, đúng giờ, thêm một bữa phụ trước khi ngủ khoảng một giờ.

Bác sĩ Hồ Đắc Phương, khoa Nội tiết, Bệnh viện Nguyễn Tri Phương, cho hay, về mặt lâm sàng, dễ kiểm soát lượng đường huyết hơn nếu ăn ba bữa cố định.

khau-phan-an-tieu-chuan-cua-nguoi-tieu-duong

Các bác sĩ khuyến cáo, mỗi ngày người tiểu đường cần ăn 20 loại thực phẩm. Bữa ăn chính chiếm 30-35% tổng năng lượng và các loại dưỡng chất. Bữa phụ là một quả chuối, hai quả quýt hoặc một ly sữa không đường, sữa chua... bổ sung 5-10% năng lượng còn lại. Tập thể dục 30-45 phút mỗi ngày, uống hoặc tiêm thuốc đúng chỉ định của bác sĩ.

Chế độ dinh dưỡng cho bà bầu bị tiểu đường thai kỳ

“Đái tháo đường thai kỳ là tình trạng rối loạn dung nạp glucose ở bất kỳ mức độ nào và / hoặc tăng đường huyết khởi phát hoặc được phát hiện lần đầu tiên trong lúc mang thai”.

- Phụ nữ mang thai có thể kiểm soát tiểu đường thai kỳ với 4 nhóm chất, thực phẩm có chỉ số đường huyết thấp như rau ít tinh bột, trái cây, đậu…
- Khi được chẩn đoán mắc tiểu đường thai kỳ, thai phụ cần tuân thủ chế độ ăn uống khoa học, luyện tập thể dục thể thao đều đặn để kiểm soát lượng đường huyết, duy trì cân nặng ổn định và đảm bảo cung cấp đầy đủ dưỡng chất cần thiết cho thai nhi phát triển khỏe mạnh.
- Điều trị bằng tiêm insulin chỉ áp dụng khi chế độ ăn uống và luyện tập không thể kiểm soát được lượng đường trong máu.

dinh-duong-cho-me-bau-khi-bi-tieu-duong-thai-ky
Phụ nữ mang thai cần chú ý vấn đề dinh dưỡng cho mẹ và bé đồng thời đảm bảo kiểm soát tốt đường huyết  khi chẩn đoán mắc tiểu đường thai kỳ. 

Bà bầu bị tiểu đường thai kỳ nên ăn gì?

Hiệp hội Đái tháo đường Mỹ (ADA) đã đưa ra phương pháp chia dĩa thức ăn gọi là MyPlate để không chỉ mẹ bầu, mà bất cứ người bệnh nào cũng có thể nắm được các bước cơ bản xây dựng thực đơn ăn uống khoa học, đảm bảo dinh dưỡng. Theo phương pháp này, chế độ ăn uống của mẹ bầu cần đủ các nhóm chất bột đường, chất đạm, chất béo lành mạnh và vitamin, khoáng chất.

Nhóm chất bột đường

Đây là nhóm chất quan trọng cần phải có trong chế độ ăn hàng ngày của người bị tiểu đường type 2 và tiểu đường thai kỳ, tuy nhiên, mẹ bầu nên chọn những thực phẩm có chỉ số đường thấp, giúp kiểm soát đường huyết tốt nhất.

Nhóm chất đạm (protein)

Hàng ngày cần bổ sung các thực phẩm giàu protein như thịt gà, hải sản, cá (cá hồi, cá thu, cá trích, cá mòi...), trứng, đậu hũ, các loại hạt (hạnh nhân, điều...) các loại đậu (đậu nành, đậu hà lan, đậu đen...)... sẽ giúp mẹ bầu ổn định lượng đường trong máu sau mỗi bữa ăn.

Nhóm chất béo

Loại chất béo được khuyên dùng là chất béo không bão hòa (chất béo lành mạnh): Dầu ô liu, dầu lạc, trái bơ, hầu hết các loại hạt, cá hồi, cá mòi, cá ngừ, hạt chia... là những lựa chọn tốt cho mẹ và bé.

Nhóm vitamin và khoáng chất

Các loại thực phẩm có nguồn gốc động vật và thực vật như thịt, cá, trứng, sữa không đường tách béo, rau quả tươi (không bao gồm các loại trái cây ngọt) cũng là những thực phẩm tốt mẹ bầu mắc tiểu đường thai kỳ có thể yên tâm dùng.

Cách giúp chia khẩu phần ăn đơn giản và chính xác mà mẹ bầu có thể áp dụng theo phương pháp Myplate là chia nhóm tinh bột chiếm 1/4 đĩa, tương tự nhóm chất đạm cũng 1/4 đĩa, khoảng trống còn lại trên đĩa lấp đầy rau xanh và trái cây.

an-uong-lanh-manh-phong-tranh-tieu-duong
Chế độ ăn uống lành mạnh, đủ dưỡng chất và năng lượng giúp người bệnh tiểu đường giữ sức khỏe tốt đồng thời điều tiết lượng đường trong cơ thể ổn định hơn.

---------------------------------
Nguồn:
Trung tâm Kiểm soát Bệnh tật TP HCM (HCDC)
CDC.GOV


Tin liên quan

Chúng tôi trên Facebook

Tin mới

ƯU ĐÃI CHƯƠNG TRÌNH TẦM SOÁT SỨC KHỎE CỘNG ĐỒNG

Sức khỏe là vốn quý của con người, nhưng chúng ta lại cho rằng mình còn trẻ, sức khỏe còn dồi dào thì chưa cần phải lo lắng. Tầm soát sức khỏe định kỳ và kịp thời điều chỉnh lối sống sẽ giúp ta theo dõi ...

SỐ CA ĐỘT QUỴ LIÊN TỤC TĂNG, ĐỐI TƯỢNG NÀO DỄ BỊ ĐỘT QUỴ 'GHÉ THĂM'

Số ca bệnh đột quỵ tăng gấp 11 lần trong vòng 15 năm qua, theo số liệu ghi nhận tại Trung tâm đột quỵ Bệnh viện Nhân dân 115.

TIN LỜI QUẢNG CÁO "NHÀ TÔI BA ĐỜI", NHIỀU NGƯỜI SUY GAN, THẬN

Trung bình một tháng, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới trung ương tiếp nhận khoảng 20 ca bệnh nhập viện vì tự ý sử dụng các loại thuốc nam không rõ nguồn gốc, được quảng cáo tràn lan trên mạng xã hội.

GÓC NHÌN: ĐƯỜNG BIÊN Y HỌC

Khoa học là liên tục đặt ra câu hỏi và đi tìm câu trả lời. Khoa học Y học cũng không ngoài quy luật này. Các nhà khoa học, bác sĩ luôn không ngừng tìm hiểu những vùng chưa sáng tỏ, nghiên cứu cái mới để ...

PHỤ NỮ NGÀNH Y - NỖ LỰC, CỐNG HIẾN VÀ TẬN TỤY

Chị em phụ nữ ngành Y tế chiếm hơn 63% trên tổng nhân sự ngành chịu nhiều áp lực về tâm lý phải trực đêm, thay đổi sinh lý và thói quen sinh hoạt gia đình

LIFE LAB XIN CHÚC MỪNG NGÀY THẦY THUỐC VIỆT NAM 27-02

Y đức là phẩm chất tốt đẹp nhất của đội ngũ y bác sỹ, những người thực hiện công tác y tế, được biểu hiện ở việc đặt tinh thần trách nhiệm cao nhất, luôn sẵn sàng và tận tụy phục vụ, hết lòng thương ...